Son zamanlarda zayıflama ve diyabet tedavisinde kullanılan GLP-1 etkili ilaçların göz sağlığı üzerindeki olası riskleri, ABD Gıda ve İlaç Dairesinin (FDA) yayımladığı son uyarıyla yeniden gündeme geldi. Bu çerçevede dikkat çekilen non-arteritik anterior iskemik optik nöropati (NAION), görme sinirinin kan dolaşımının bozulması sonucu ortaya çıkabilen ve kalıcı görme kaybına yol açabilen bir hastalık olarak öne çıkıyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Dilek Zorlu, çoğunlukla tek gözde aniden başlayan ve ağrının eşlik etmediği görme kaybının NAION’un başlıca belirtileri arasında yer aldığını belirterek hastalığın erken dönemde fark edilmesinin önemini vurguladı.

NAION’un görme sinirinin ön kısmını etkileyen bir rahatsızlık olduğunu kaydeden Medicana Çamlıca Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Dilek Zorlu, hastalığın nasıl geliştiğine ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"Gözde oluşan görüntüyle ilgili bilgileri beyne taşıyan temel yapı görme siniridir. Sinirin göz küresine giriş yaptığı noktadaki kan dolaşımı azaldığında, sinir dokusu yeterince oksijen alamayarak hasar görebilir. Non-arteritik anterior iskemik optik nöropati adı verilen NAION’da da bu bölgede meydana gelen dolaşım bozukluğu görme işlevini etkiler. Hastalık çoğunlukla 50 yaşın üzerindeki kişilerde görülür ve genellikle tek gözde ortaya çıkar. Görme kaybının çoğu zaman ağrıya yol açmadan gelişmesi, hastalığın öne çıkan özelliklerinden biridir."

Op. Dr. Dilek Zorlu, bazı hastaların NAION’u sabah uyandıklarında fark edebildiğini belirterek belirtilerin görme keskinliğindeki azalmayla sınırlı kalmadığını söyledi. Görme alanının belli kısımlarında karanlık ya da gölgeli bölgeler görülebileceğini ifade eden Op. Dr. Dilek Zorlu, kimi hastaların görüşlerinin üstünde veya altında perde varmış gibi bir his tarif ettiğini aktardı.

NAION belirtilerinin kişiden kişiye farklılık gösterebildiğine işaret eden Op. Dr. Dilek Zorlu, tek gözde bulanıklık, görmenin aniden azalması, görüş alanında kayıplar ve renk algısında değişikliklerin de yaşanabileceğini kaydetti. Görme kaybının düzeyinin değişken olduğunu belirten Op. Dr. Dilek Zorlu, bazı kişilerde görme alanının belirli bir kısmı etkilenirken bazılarında merkezi görmenin de azalabildiğini bildirdi.

Op. Dr. Dilek Zorlu, NAION’un gelişmesinde damar sağlığını etkileyen rahatsızlıkların yanı sıra bazı anatomik özelliklerin de etkili olabildiğini belirtti. Diyabet, hipertansiyon ve yüksek kolesterolün başlıca risk faktörleri arasında yer aldığını ifade eden Op. Dr. Dilek Zorlu; uyku apnesi, sigara kullanımı, kansızlık ve böbrek hastalıklarının da NAION’la ilişkili olabileceğine dikkat çekti. Özellikle kan dolaşımını etkileyen sağlık sorunlarının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Op. Dr. Dilek Zorlu, bazı kişilerde görme sinirinin göz içindeki konumunun doğuştan daha dar olabildiğini, bu anatomik yapının da NAION’a yatkınlık yaratabileceğini kaydetti. Bu nedenle hastalığın tek bir nedene indirgenemeyeceğini belirten Zorlu, kişinin genel sağlık durumuyla beraberindeki risk faktörlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

NAION tanısının hastanın yakınmaları ve kapsamlı göz muayenesi doğrultusunda ele alındığını belirten Op. Dr. Dilek Zorlu, göz dibi muayenesinin yanında görme alanı testi ve optik koherens tomografi (OCT) gibi görüntüleme yöntemlerinin de kullanıldığını aktardı. Benzer belirtilere neden olabilecek başka göz veya nörolojik hastalıkların dışlanması amacıyla gerekli görülen durumlarda ek tetkiklere başvurulabildiğini belirtti.

Op. Dr. Dilek Zorlu, NAION’da görme kaybını kesin biçimde geri çevirdiği kanıtlanmış standart bir tedavinin bulunmadığının altını çizdi. Hastalığın seyrinin kişilere göre değişebildiğini söyleyen Zorlu, görme sinirindeki hasarın kalıcı olabileceğini, bazı hastalarda ise zaman içinde görmede kısmi düzelme görülebildiğini ifade etti.

Op. Dr. Dilek Zorlu, tedavi ve izlem döneminde eşlik eden risk faktörlerinin kontrol edilmesinin önemli olduğunu vurguladı. Diyabet ve hipertansiyonun düzenli olarak takip edilmesi, kolesterolün kontrol altında tutulması, sigaranın bırakılması ve uyku apnesi gibi sorunların değerlendirilmesinin hastaların genel damar sağlığı bakımından önem taşıdığını belirtti.

Op. Dr. Dilek Zorlu, tek gözde aniden ortaya çıkan görme azalması veya bulanıklıkla birlikte görme alanında karanlık bir bölge oluşmasının mutlaka ciddiye alınması gerektiğini söyledi. Bu belirtilerin yalnızca NAION’dan kaynaklanmayabileceğini, acil müdahale gerektiren başka hastalıkların da işareti olabileceğini ifade etti. Ağrının olmamasının yanıltıcı olabileceğine özellikle dikkat çeken Op. Dr. Dilek Zorlu, ani görme kaybı yaşayanların beklemeden göz hastalıkları uzmanına başvurması gerektiğini hatırlattı.